Hơn nữa, theo ông Jiří Pehe, thì cái thủ tục trưng cầu ý kiến nội bộ các thành viên đảng Việc công cho bản hiệp định này là cái trò hề dân chủ. Jiří Pehe nhận xét, rằng lịch sử của CH Séc chưa bao giờ có nội các liên hiệp nào được dựng lên một cách “công bằng“  giữa các phe phái như chính phủ của ông Petr Nečas này cả và cũng chưa bao giờ có cái hiệp định liên minh nào lại chi tiết tỉ mỉ như bản hiệp định của ODS, TOP 09 và VV.

 Theo ông Jiří Pehe, thì bản hiệp định dài 57 trang quá mức chi tiết nhưng lại hết sức khó ghi nhớ, mà trong tương lai bất kỳ đối tác nào trong liên minh cũng có thể sử dụng để bào chữa cho ý định chấm dứt hợp tác- và nghĩa là bẻ gẫy xương sống của Chính phủ liên hiệp này. Hơn nữa, trong hiệp định lại thiếu những điểm quan trọng nằm trong chiến dịch vận động tranh cử vào Quốc hội của các đảng.

 “Cái tính chất pháp lí tư nhân của nó đã làm tôi thấy kỳ quặc. Bởi đây là bản thỏa hiệp chính trị. Đây là biện pháp hết sức lạ lùng trên con đường dẫn tới tư nhân hoá chính trường,“ nhà chính trị học Jiří Pehe bắt đầu những chỉ trích của mình.

“Tôi chưa từng thấy ở đâu trên trái đất này có cái hiệp định liên minh nào chi tiết đến thế. Nó rất dễ bị lợi dụng. Bất cứ ai bất kỳ lúc nào cũng có thể tuyên bố, rằng chúng ta đã đi lệch cái điểm này điều nọ (của hiệp định) và vì thế cho nên chúng tôi ra khỏi Chính phủ,“ nhà chuyên gia chính trị giải thích và nhận xét, rằng những chi tiết cụ thể xảy ra của một liên hiệp chính trị thường được giải quyết “khi nó đang vận hành“.

 Bởi nếu không, thì lãnh đạo các chính đảng cũng rất dễ trở thành mục tiêu tấn công của chính những thành viên đảng mình, khi không khó tìm thấy trong bản hiệp định những “chỉ tiêu“ mà Chính phủ không đủ sức thực hiện. “Tôi cảm thấy nó như một nước cờ tiếp thị, khi họ đưa cả những điều như vậy vào hiệp định liên minh. Trước các cử tri thì cảm thấy, là các chính khách thực hiện những chương trình hành động của đảng, nhưng dân thường thì chẳng ai thèm đọc những cái hợp đồng như vậy, chỉ có những ai hết sức quan tâm,“ Jiří Pehe bình luận và đồng thời đánh giá, rằng chính cái hiệp định này sẽ là ngòi nổ làm xụp đổ nội các của Thủ tướng Petr Nečas.

 Vì quá hợi hãi nên phải cụ thể

Và vì sao mà cái hiệp định này lại phải tỉ mẩn đến như vậy? Theo ông Pehe, thì đó là do tương quan tương đối thăng bằng của các chính đảng tham gia vào liên hiệp cầm quyền và vì mỗi phe đều áp đặt được đòi hỏi của mình vào biên bản thoả hiệp. Một mặt, đóng vai trò quan trọng cũng do nỗi lo sợ của ODS trước các chính trị gia non nớt (chủ yếu của đảng Việc công) không biết “giữ lời“. Mặt thứ hai là sự lề mề do dự của phái Việc công từng không dưới một lần tuyên bố, rằng nếu Chính phủ không đáp ứng đòi hỏi của họ, thì trong một số điểm nhất định sẽ chỉ nhận được sự ủng hộ miễn cưỡng của các nghị sĩ VV trong Quốc hội.

 Đơn giản nghĩa là, nếu kẻ nào thực sự mạnh thì có thể “phiên phiến“, còn nếu không thì phải buộc đối tác theo kiểu “bút sa gà chết“.

 Trò hề của đảng Việc công

Nhà nghiên cứu chính trị Jiří Pehe không chỉ nghi ngờ hình thức của bản hiệp định, mà cả nội dung những thoả thuận mà ngay từ đầu đã mang hơi hướng của cải cách lớn và tiết kiệm triệt để. “Thể hiện hết sức phản xã hội, như ví dụ việc Chính phủ cắt giảm chi phí trợ cấp xã hội cho thành phần dân chúng khó khăn, nhưng ở những lĩnh vực cắt giảm được lại không tiết kiệm. Thất vọng nhất là cái cố gắng hạn chế tham nhũng của đảng Việc công hầu như đã phá sản,“ Jiří Pehe tuyên bố và “đánh“ vào cuộc trưng cầu ý kiến thành viên mới đây của đảng Việc công, xem nên tham gia vào liên hiệp cầm quyền hay không. “Đúng là trò hề. Tôi không phản đối ý tưởng trưng cầu, nhưng cái kiểu này chỉ là chế nhạo trực tiếp dân chủ“. Theo ông Jiří Pehe, thì hình thức trưng cầu mà VV thực hiện qua internet quá dễ thao túng.

“Tôi không tin, rằng cái nội các này trụ được hết nhiệm kỳ bốn năm của nó,“ nhà chính trị học Jiří Pehe kết luận.

Lễ ký hiệp định

 Ngày 13/07/2010, vào lúc 10 giờ sáng, nội các liên minh của Thủ tướng Petr Nečas được Tổng thống Václav Klaus chính thức bổ nhiệm. Sau đó trong vòng một tháng phải ra trước Quốc hội để đề nghị lấy biểu quyết tín nhiệm. Với tỉ lệ đa số áp đảo trong Quốc hội của ba đảng trung hữu ODS, TOP 09 và VV này, việc nhận được tín nhiệm hầu như chắc chắn sẽ dễ dàng. Nhưng nắm trong tay là con dao hai lưỡi mang tên Hiệp định liên minh như vừa được Jiří Pehe bình luận ở trên, có thể thấy Thủ tướng Petr Nečas lúc nào cũng có thể bị đâm từ phía sau.

 David Nguyen tổng hợp

(Theo vietinfo)